Op bezoek bij de Heerlijkheid van Heule: “We willen een werking uitbouwen waar iedereen welkom is”

In Heule de drukte van de stad even ontwijken, kan bij de Heerlijkheid van Heule. De hoeve is al meer dan 900 jaar een plaats van ontmoeting en groeide de afgelopen vijftien jaar ook uit tot een prachtige sociale werking en op weekdagen tevens een fijne lunchspot. Van boerderij tot op je bord: al het eten wordt er zelf gekweekt en bereid. Wij gingen er tussen de koetjes en katjes op gesprek.

"De Heerlijk van Heule is een sociaal project, maar ook een actief bedrijfje. Wij zijn gestart als een organisatie voor bijzondere jeugdzorg, vanuit de nood om jongeren die niet op school geraken een zinvolle dag te geven. Maar we willen meer dan alleen jongeren bereiken. We bouwen een werking uit waar iedereen welkom is en van nut kan zijn op de boerderij. Eigenlijk is onze grootste groep vrijwilligers op dit moment volwassenen. We zeggen altijd dat onze doelgroep mensen van 6 tot 66 jaar is, en dat is ook effectief zo. Hele jonge kinderen komen dikwijls met hun ouders meewerken, mensen die met pensioen zijn komen helpen… onze vrijwilligers zijn een heel gevarieerd publiek. Elke dag stelt een andere soort groep zich samen.

Wij telen biologische groenten op onze akker en we hebben ook een aantal dieren. Onze koeien zijn hier vooral voor de begrazing, maar af en toe slachten we een koe voor het vlees. We hebben ook drie varkens die we opkweken voor het vlees en kippen die eitjes voorzien. Daarnaast hebben we ook een aantal ezeltjes die onze mascotte zijn: mensen aaien die graag. Naast de akker en diertjes hebben we ook een moestuin en boomgaard met veel verschillende kruiden en fruit, plus een stukje natuurterrein met veel notenbomen. We hebben een mooie variatie van producten en dus ook van arbeid. De mensen die komen werken, kunnen bijna altijd kiezen waar ze die dag mee bezig zijn naargelang het werk dat zich aanbiedt. Onkruid wieden op de akker, meehelpen in de keuken, of zelfs verbouwingswerken… er is veel variatie. Zo kunnen wij ook een lunch aanbieden waar we voor 90 procent met onze eigen producten werken. Onze formule is dat mensen niet op voorhand een menukaart kunnen lezen voor de lunch. We kijken wat er op dat moment groeit en zo maken we het eten, maar we zorgen er natuurlijk voor dat er genoeg keuze is. Je kan hier op de boerderij eten en bijvoorbeeld in groep vergaderen in een van de twee zolders, of buiten zitten bij mooi weer. Vanaf tien personen leveren we de lunch ook zelf."

"We zijn zeer toegankelijk, dus je kan gewoon langskomen en vragen om mee te komen werken. Diensten die tewerkstelling aanbieden en een time-out-project hebben op school kennen ons goed en verwijzen mensen vaak door. Er is hier geen wachtlijst, dus we gaan nooit vrijwilligers afwijzen. We bekijken wel of er niet te veel volk is op één dag. We proberen mensen goed te verspreiden in de week. Geïnteresseerden kunnen op gesprek komen en dan geven we ze een rondleiding en leggen onze werking uit. Als het iets voor hen blijkt, dan spreken we af wanneer ze komen.

Hoe regelmatig de vrijwilligers komen, hangt af van persoon tot persoon. Jongeren komen soms een week omdat ze even schoolmoe zijn, anderen komen hier al jaren… Onze werking is geen arbeidszorgplaats waar mensen hun stekje vinden, maar ze kunnen hier wel terecht en hun eigen tijd nemen om te zien waar ze verder naartoe kunnen gaan. Dat is de insteek."

Jullie werking bestaat nu vijftien jaar. Zie je dan ook een evolutie?
"Zeker. Toen we net gestart waren op de boerderij was dat vooral met jongeren, maar dan een heel klein groepje – vier of vijf mensen. We hebben onze groep vrijwilligers zien groeien omdat onze werking bekender is geworden. Veel meer diensten doen nu beroep op ons. Ook zijn we gestart toen nog bijna alles verbouwd moest worden op de boerderij, ondertussen is dat voor een heel groot deel gebeurd. Alle ruimtes zijn ingekleed, wat vroeger niet het geval was. De natuur is ook veel veranderd: onze boomgaard, moestuin, akker… vijftien jaar geleden was alles wat we deden kleinschalig, nu is dat helemaal uitgebreid. Hoe groot het hier nu is, is moeilijk om in een getal uit te drukken." (lacht)

"We willen een bijdrage kunnen leveren op dit stukje land die binnen 100 jaar nog even duurzaam is"

"Onze insteek is altijd een sociaal project geweest, om besteding aan te bieden. We doen het ook op een specifieke manier: er bestaan niet veel andere soort werkingen zoals de onze. Wij handelen vanuit een geloof dat we de mensen die hier komen werken in hun kracht kunnen zetten. Wij bekijken ze nooit als hulpvrager of patiënt. Elke vrijwilliger die hier komt, noemen we juist een deelgever omdat iedereen iets te bieden heeft en nuttig ingezet kan worden. Het is een heel gemengde groep en niemand weet van elkaar waarom ze hier terecht zijn gekomen. We bekijken onze vrijwilligers altijd vanuit het positieve; wat hun sterkte is in plaats van hun 'probleem'.

Deze manier van denken, mag je ook doortrekken in wat we doen in de natuur. Hier behandelen we onze groenten en onze akker ook op een duurzame manier. Zo kijken we altijd naar wat er groeit op dit moment en wat we hebben. We denken niet: 'Wat is er slecht en wat gooien we weg?' maar 'Wat is er wél en waarmee kunnen we aan de slag?' We willen een bijdrage kunnen leveren op dit stukje land die binnen 100 jaar nog even duurzaam is. Dat trekken we in grote lijn door bij onze akker, onze dieren én onze mensen."

"We spreken inderdaad dikwijls over 100 jaar omdat we ook zo ver willen kijken. De beslissingen die we nu nemen, hebben altijd een impact. Het is niet zo dat we onszelf groot willen zien, maar altijd bewuste keuzes willen maken. Als we bijvoorbeeld een boom planten, moeten we nadenken over hoe die zal zijn over 80 jaar. We willen ons binnen vijf jaar niet gaan afvragen wat we met de boom gaan doen.

Waar we verder nog in willen groeien, is onze lunch nog meer verfijnen. Ook willen we onze binnen- en buitenruimtes nog beter inrichten, zodat we ons verhaal en de manier waarop we zorg dragen voor mens, dier en natuur nog beter kunnen overbrengen aan onze bezoekers. Daar zetten we vandaag vooral op in."

Wat wil je graag nog meegeven aan iedereen die dit leest?
"Onze leuze: wat je aandacht geeft, groeit. We zien alles hier op een positieve manier en zo ontstaat er veel. Je hebt het niet altijd in de hand, maar het geloof om het op die manier verder te doen is er wel. Dat is belangrijk voor ons."

Een mooi verhaal en een even mooi project. Dankjewel Liesbet!

Meer informatie over de Heerlijkheid van Heule kan je terugvinden op hun website https://www.heerlijkheidvanheule.be/. Interesse in de werking? Neem contact op met Liesbet Verfaeillie, liesbetverfaeillie@heerlijkheidvanheule.be